متاسفانه در برخی مناطق گزارش از رد یا قبول محموله ساینده بخصوص مسباره توسط بازرسان رنگ و سندبلاست به گوش ما می رسد که در اغلب موارد سلیقه بازرس در آن بر داده های استاندارد ترجیح داده شده که این امر یکی از مشکلات آماده سازی سطح قبل از رنگ می باشد.
بدین منظور جهت سهولت در بازرسی ، رفع اختلاف نظرات فیمابین کارفرما- پیمانکار – ناظر – تولید و تامین کننده ساینده، برخی استاندارد ها به شرح زیر معرفی می شوند:
همانطور که در خلاصه و متن کامل استاندارد های زیر آورده شده است یک نکته کلیدی و مهم در انتخاب و بکارگیری تمامی ساینده ها یک بار مصرف بودن آنها می باشد،
چراکه پس از بلاست اولیه ساینده، اولا سایز ساینده تغییر خواهد کرد و ثانیا ساینده بلاست شده مخلوطی از ساینده و آلودگی های برداشته شده از سطح بلاست شده خواهد بود و استفاده مجدد از آن نه تنها پروفایل لازم روی سطح ایجاد نخواهد کرد بلکه تمیزی لازم برای ایجاد چسبندگی مکانیکی را به سطح نخواهد داد.
استاندارد های بازرسی ساینده ها
استاندارد های بازرسی ساینده ها
| شرح | استاندارد | دانلود |
|---|---|---|
| استاندارد کلی خصوصیات گارنت و مسباره | SSPC – AB1 |  |
| در این استاندارد خصوصیات و الزامات مورد نیاز انتخاب و ارزیابی ساینده های طبیعی و سرباره مورد استفاده در آماده سازی سطوح فلزی و بتن را تشریح می کند.از نکات مهم اشاره شده در بند 1.2 این استاندارد تاکید بر تحت پوشش قرار دادن ساینده های یک بار مصرف می باشد و بنابر این استفاده دوباره یا چند باره از ساینده ها طبق این استاندارد به هیچ وجه توصیه نمی شود. | ||
| استاندارد خاص گریت مسباره | ISO 11126-3 | |
| در این استاندارد به وضوع خصوصیات مکانیکی و شیمیایی گریت مسباره برای استفاده در آماده سازی سطح تشریح شده است و باز هم در این استاندارد اشاره به استفاده یک بار مصرف بودن شده است. از نکات مهم اشاره شده در بند 3.1 خصوصیات مواد اولیه مورد استفاده در تولید گریت مسباره می باشد که به صراحت آب خنک بودن و گرانوله بودن مواد اولیه تاکید دارد (مسباره براق) و در NOTE همین بند مجددا آن دسته از مسباره هایی که بصورت کلوخه از ذوب خارج شده و در هوا خنک می شوند (مسباره مات) را به علت ساختار ملکولی متفاوت جهت استفاده در آماده سازی سطح مورد پوشش و تایید قرار نمی دهد. | ||
| استاندارد خاص سرباره ذغال سنگ | ISO 11126-4 | |
| در این استاندارد خصوصیات مکانیکی و شیمیایی گریت سرباره ذغال سنگ برای آماده سازی سطح تشریح شده است . از نکات مهم اشاره شده در این استاندارد تاکید بر یک بار استفاده ساینده جهت آماده سازی سطح می باشد و دوم اینکه همانند گریت سرباره مس تاکید بر آب خنک بودن سرباره ذغال سنگ شده است. سرباره ذغال سنگ در واقع سیلیکات الومینیوم بوده و نسبت به سرباره مس (سیلیکات آهن) دارای بهره وری کمتری می باشد. | ||
| استاندارد خاص سرباره نیکل | ISO 11126-5 | |
| در این استاندارد خصوصیات مکانیکی و شیمیایی گریت سرباره نیکل برای آماده سازی سطح تشریح شده است . از نکات مهم اشاره شده در این استاندارد تاکید بر یک بار استفاده ساینده جهت آماده سازی سطح می باشد و دوم اینکه همانند گریت سرباره مس تاکید بر آب خنک بودن سرباره نیکل شده است. | ||
| استاندارد خاص سرباره کوره آهن | ISO 11126-6 | |
| در این استاندارد خصوصیات مکانیکی و شیمیایی گریت سرباره آهن برای آماده سازی سطح تشریح شده است . از نکات مهم اشاره شده در این استاندارد تاکید بر یک بار استفاده ساینده جهت آماده سازی سطح می باشد و دوم اینکه همانند گریت سرباره مس تاکید بر آب خنک بودن سرباره آهن شده است. | ||
| استاندارد خاص اکسید آلومینیوم | ISO 11126-7 | |
| در این استاندارد خصوصیات مکانیکی و شیمیایی اکسید آلومینیوم برای آماده سازی سطح تشریح شده است . از نکات مهم اشاره شده در این استاندارد تاکید بر یک بار استفاده ساینده جهت آماده سازی سطح می باشد . اکسید آلومینیوم تشریح شده در این استاندارد به دو دسته : A و WA تقسیم بندی شده است. اکسید آلومینیوم نوع A تشکیل شده از اکسید آلومینیوم و کریستال کوراندوم قهوه ای می باشد و شامل حداقل 94 درصد اکسید آلومینیوم و حداکثر 4 درصد اکسید تیتانیوم است. اکسید آلومینیوم نوع WA تشکیل شده از اکسید آلومینیوم و کریستال کوراندوم سفید می باشد و شامل حداقل 99 درصد اکسید آلومینیوم است. | ||
| استاندارد خاص ماسه الیوین | ISO 11126-8 | |
| کانی الیوین (olivine) یک سنگ قیمتی با ترکیب سیلیکات آهن منیزیم با فرمول شیمیایی MgO, SiO2 Fe2O3 می باشد. الیوین یک کانی بسیار فراوان در زیر زمین بوده که تحت شرایط جوی ناگهانی به سطح زمین می آید. این استاندارد خصوصیات الیوین مورد مصرف در آماده سازی سطح را تشریح می کند. | ||
| استاندارد خاص ماسه استارولیت | ISO 11126-9 | |
| استارولیت یک ماده معدنی طبیعی است که در طبیعت یافت می شود. استارولیت در واقع سیلیکات آهن – آلومینیوم با فرمول شیمیایی FeAl5SiO12OH می باشد. این استاندارد خصوصیات استارولیت مورد مصرف در آماده سازی سطح را تشریح می کند. | ||
| استاندارد خاص گارنت | ISO 11126-10 | |
| این استاندارد خصوصیات مکانیکی و شیمیایی گارنت آلماندیت (قرمز) با فرمول شیمیایی Al2(SiO4)3 Fe3 در واقع سیلیکات آهن آلومینیوم می باشد را برای استفاده در آماده سازی سطح تشریح می کند. از نکات مهم اشاره شده در این استاندارد تاکید بر یک بار استفاده ساینده جهت آماده سازی سطح می باشد و دیگر آنکه گارنت آندرادیت با فرمول شیمیایی Ca3Fe2(Sio4)3 که در واقع سیلیکات کلسیوم اهن می باشد تحت پوشش این استاندارد قرار نمی گیرد. گارنت یک ماده معدنی می باشد که در طبیعت یافت می شود و به علت سختی بالای 7 موهس برای سطوح استنلس استیل و نیز سطوحی که ایجاد جرقه باعث بروز حوادث آتش سوزی می گردد مانند خطوط و تاسیسات گاز مورد استفاده قرار می گیرد. آن دسته از گارنت مورد استفاده در آماده سازی سطح پس از جمع آوری در طبیعت و معادن ابتدا در صورت نیاز خردایش شده و سپس شسته شده و خشک می گردد و برای پروفایل های متفاوت دانه بندی می شود. | ||
| استاندارد مشخصات فنی مواد و دستورالعمل پوشش 3 لایه پلی اتیلن خطوط لوله گاز | IGS-C-TP-010 | |
| در این استاندارد مشخصات فنی مواد و دستورالعمل پوشش 3 لایه پلی اتیلن خطوط لوله گاز مربوط به شرکت ملی گاز ایران آورده شده است. از نکات مهم مرتبط با بحث ساینده ها جدول 4 این استاندارد می باشد که کنترل های مربوط به اماده سازی سطح قبل از اعمال پوشش در آن آورده شده است.ردیف 3 تاکید بر کنترل نمک موجود روی سطوح آماده شده قبل از اعمال پوشش دارد و جهت تست میزان نمک موجود روی سطوح آماده شده دارد. این نمک ها معمولا از طریق ساینده های مورد استفاده هنگام بلاستینگ روی سطح منتقل می گردد. در خصوص نحوه تست استاندارد ISO8502-9 را معرفی کرده است و معیار تصمیم گیری را 20 میلی گرم بر متر مربع تعیین کرده است. بنابر این بازرسان می بایست با روش آورده شده در استاندارد تست لازم را انجام و مقادیر نمک اندازه گیری شده را با معیار 20 بسنجند و در صورتی که مقادیر اندازه گیری شده بیشتر از 20 باشد نمک های موجود روی سطوح می بایست برداشته و مجدد تست انجام گردد تا اطمینان حاصل گردد که نمک موجود روی سطح آماده شده قبل از اعمال پوشش به زیر 20 برسد. | ||
| استاندارد اجرایی آماده سازی سطح شرکت ملی نفت ایران | IPS-C-TP-101 | |
| ستانداردهاي نفت ايران منعکس کننده دیدگاههای وزارت نفت ايران است و براي استفاده در تأسيسات توليد نفت و گاز، پالايشگاههاي نفت، واحدهاي شيميائي و پتروشيمي، تأسيسات انتقال و فراورش گاز و ساير تأسيسات مشابه تهيه شده است. استانداردهاي نفت، براساس استانداردهاي قابل قبول بين المللي تهيه شده و شامل گزيده هائي از استانداردهاي مرجع مي باشد. همچنين براساس تجربيات صنعت نفت كشور و قابليت تأمين كالا از بازار داخلي و نيز برحسب نياز، مواردي بطور تكميلي و يا اصلاحي در اين استاندارد لحاظ شده است.در بخش 8 این استاندارد روش گریت بلاست بطور کامل تشریح شده است بخصوص در بخش 8-3-الف به وضوع اشاره به یکبار مصرف ساینده جهت جلوگیری از پاشش آلودگی های ناشی از بلاست مرحله اول شده است.در جدول 4-ب ضمن اشاره به خصوصیات گوشه دار بودن شکل گریت سرباره مس و سختی حدود 8 موهس آنرا برای بلاستینگ مناسب تشخیص داده است. | ||
استاندارد های تست ساینده ها
| شرح | استاندارد | دانلود |
|---|---|---|
| استاندارد نمونه برداری ساینده جهت تست | ISO 11127-1 | |
| این استاندارد روش نمونه برداری از ساینده از جمله مقدار نمونه، تعداد نمونه و کیفیت نمونه برداشته شده جهت تست ساینده مورد استفاده در آماده سازی سطح را تشریح می کند. | ||
| استاندارد تست آنالیز دانه بندی ساینده | ISO 11127-2 | |
| این استاندارد روش تست مقادیر پراکندگی دانه بندی ساینده مورد استفاده در آماده سازی سطح را تشریح می کند. از آنجائیکه دانه بندی ساینده در ایجاد پروفایل مورد نیاز تاثیر گذار می باشد این پارامتر می بایست قبل از بکارگیری ساینده تست و در صورت تایید اجازه استفاده از آن در عملیات بلاستینگ داده شود. | ||
| استاندارد تست دانسیته ساینده | ISO 11127-3 | |
| این استاندارد روش تست دانسیته ساینده مورد استفاده در آماده سازی سطح را تشریح می کند. برخی از سطوح می بایست فقط از آلودگی ها تمیز گردند و نیازی به ایجاد پروفایل روی آنها نیست و برخی دیگر به جهت تشکیل چسبندگی مکانیکی نیاز دارند تا مقادیری پروفایل روی آنها ایجاد گردد. ایجاد مقادیر پروفایل رابطه مستقیم با دانسیته ساینده مورد استفاده دارد. از آنجائیکه دانسیته ساینده در ایجاد نیروی لازم در شکل دهی پروفایل روی سطوح تاثیر مستقیم دارد بهتر است این پارامتر اندازه گیری و درصورت مناسب تشخیص داده شدن اجازه استفاده از ساینده برای عملیات آماده سازی سطح داده شود. | ||
| استاندارد تست سختی ساینده | ISO 11127-4 | |
حداقل سختی لازم برای ساینده در اکثر موارد 6 موهس می باشد. در این استاندارد روش ساده تست با استفاده از شیشه را بیان کرده است و براحتی می توان با دو قطعه شیشه و مقداری ساینده فهمید که آیا سختی ساینده حداقل مورد نیاز را پاس می کند یا خیر. | ||
| استاندارد تست رطوبت ساینده | ISO 11127-5 | |
| میزان رطوبت موجود در ساینده با توجه به شرایط آب و هوایی محیط کارگاه متفاوت می باشد و از آنجائیکه سطح آماده شده قبل از رنگ می بایست عاری از رطوبت باشد بنابراین می بایست در انتخاب ساینده پارامتر میزان رطوبت آزاد موجود در ساینده را تحت کنترل قرار داد. این استاندارد روش اندازه گیری میزان رطوبت آزاد در ساینده مورد استفاده در آماده سازی سطح را بیان می کند. | ||
| استاندارد تست میزان نمک موجود در ساینده به روش اندازه گیری قابلیت رسانایی | ISO 11127-6 | |
| نمک روی سطوح بلاست شده و زیر لایه رنگ باعث تسریع در خوردگی و از بین رفتن پوشش خواهد شد. یکی از عوامل ورود نمک زیر لایه پوشش از طریق ساینده های استفاده شده در هنگام آماده سازی سطح می باشد. بنابراین مقدار نمک موجود در ساینده قبل از استفاده می بایست اندازه گیری و در صورتیکه بالاتر از حد استاندارد تعریف شده باشد می بایست از استفاده آن در بلاستینگ جلوگیری گردد. این استاندارد روش اندازه گیری نمک موجود در ساینده را بیان می کند. | ||
| استاندارد تست میزان کلراید موجود در ساینده | ISO 11127-7 | |
| همانند نمک، کلر نیز روی سطوح بلاست شده و زیر لایه رنگ باعث تسریع در خوردگی و از بین رفتن پوشش خواهد شد. یکی از عوامل ورود کلر زیر لایه پوشش از طریق ساینده های استفاده شده در هنگام آماده سازی سطح می باشد. بنابراین مقدار کلر موجود در ساینده قبل از استفاده می بایست اندازه گیری و در صورتیکه بالاتر از حد استاندارد تعریف شده باشد می بایست از استفاده آن در بلاستینگ جلوگیری گردد. این استاندارد روش اندازه گیری کلر موجود در ساینده را بیان می کند. | ||
| ISO 8501-1 | ISO 8501-1 | |
| 2007 | ||
| ISO 8501-2 | ISO 8501-2 | |
| 1994 | ||
| ISO 8501-3 | ISO 8501-3 | |
| 1994 | ||
| ISO 8501-4 | ISO 8501-4 | |
| 2006 | ||
| ISO 8502-1 | ISO 8502-1 | |
| 2001 | ||
| ISO 8502-2 | ISO 8502-2 | |
| 2005 | ||
| استاندارد تست میزان گریت جا مانده روی سطح بلاست شده | ISO 8502-3 | |
| این بخش از استاندارد به معرفی روش تست مقادیر باقیمانده خاک (گریت) روی سطوح آماده شده قبل از پوشش می پردازد. در این تست مقادیر و اندازه مجاز غبار یا گریت بجا مانده روی سطح بلاست شده قبل از رنگ را تعیین می کند و معیار مناسب برای رد یا قبول تمیزی سطوح بلاست شده ارائه می دهد. سطوح قابل قبول طبق این استاندارد A و B و گاها C می باشد. | ||
| ISO 8502-4 | ISO 8502-4 | |
| 1993 | ||
| ISO 8502-5 | ISO 8502-5 | |
| 1998 | ||
| ISO 8502-6 | ISO 8502-6 | |
| 2006 | ||
| ISO 8502-8 | ISO 8502-8 | |
| 2001 | ||
| ISO 8502-9 | ISO 8502-9 | |
| 2008 | ||
| ISO 8502-11 | ISO 8502-11 | |
| 2006 | ||
| ISO 8502-12 | ISO 8502-12 | |
| 2003 | ||
